อภิธานศัพท์แฟนด้อม K-pop: คำที่ควรรู้

บุคคลและวง

วง K-pop ถูกนำเสนอพร้อมบทบาท สมาชิกแต่ละคนมีตำแหน่งที่ค่ายประกาศ และแฟนด้อมนำป้ายเหล่านั้นมาใช้ต่อ บทบาทไม่ใช่สัญญา แต่บรรยายการแบ่งส่วนร้อง เต้น หรือพูดตามปกติ และการปรากฏตัวในการโปรโมต บางครั้งเปลี่ยนจากผลงานหนึ่งไปอีกผลงานหนึ่ง ส่วนคำของแฟนส่วนใหญ่บอกว่าใครติดตามใคร ซึ่งเป็นหน้าที่ของ bias, bias wrecker และ ult โดยไม่มีคำไหนเป็นทางการ

แฟนด้อมเองก็มีชื่อ เลือกโดยวงหรือค่าย และชื่อนั้นทำหน้าที่เป็นอัตลักษณ์ร่วม ปรากฏบนสินค้าทางการ ในชื่อเพลง และบางครั้งในสี นอกจากวงเต็มแล้วยังมี unit คือสมาชิกไม่กี่คนที่ออกเพลงภายใต้อีกชื่อหนึ่งโดยไม่ออกจากวง ส่วน soloist ตรงกันข้าม คือออกผลงานคนเดียวภายใต้ชื่อของตัวเอง บางครั้งขณะที่วงที่สังกัดยังทำงานอยู่

• idol: ศิลปินที่ถูกฝึกและนำเสนอในระบบ K-pop ทั้งในวงหรือเดี่ยว
• bias: สมาชิกคนโปรดของแฟนภายในวงหนึ่ง
• bias wrecker: สมาชิกที่ทำให้ตัวเลือกนั้นสั่นคลอน
• ult: ศิลปินหรือวงคนโปรดที่อยู่เหนือทุกคนอื่น
• fandom: แฟน ๆ ทั้งหมดของวงหนึ่ง ชื่อแฟนด้อมคือชื่ออย่างเป็นทางการ
• maknae: สมาชิกที่อายุน้อยที่สุดของวง คำนี้มาจากภาษาเกาหลี
• leader: สมาชิกที่ได้รับมอบหมายให้เป็นตัวแทนและประสานงานวง
• visual: สมาชิกที่ถูกนำเสนอเป็นหน้าตาของวงในการโปรโมต
• main vocal: สมาชิกที่รับท่อนร้องที่ยากที่สุด
• lead vocal: สมาชิกที่มาถัดจากนั้นในการแบ่งท่อน
• unit, sub-unit: สมาชิกไม่กี่คนที่ออกเพลงภายใต้ชื่อแยก
• soloist: ศิลปินที่ออกผลงานคนเดียวภายใต้ชื่อของตัวเอง

ดนตรีและปฏิทิน

ผลงาน K-pop ไม่ใช่แค่แผ่นเสียง แต่เป็นช่วงเวลา มีคอนเซปต์ภาพ วิดีโอ รายการ และตารางที่แน่น คำว่า era ใช้เรียกช่วงเวลานั้น เริ่มจากทีเซอร์ ต่อด้วยการวางขายและการปรากฏตัวในรายการเพลง และจบเมื่อวงไปต่อ ในฐานข้อมูล ผลงานหนึ่งมีประเภท ลำดับ ค่าย ผู้จัดจำหน่าย วันเปิดพรีออเดอร์ และรายชื่อเพลง

ประเภทผลงานที่บันทึกมีสี่แบบ คือ single, mini, album และ other บรรยายขนาดของโปรเจกต์ ไม่ใช่คุณภาพหรือความสำคัญ ลำดับเติมภาพให้ครบ เช่น มินิอัลบั้มชุดที่ห้า อัลบั้มเต็มชุดที่สอง การออกใหม่ที่เรียกว่า repackage คือนำอัลบั้มที่มีอยู่มาเพิ่มเพลงและบรรจุภัณฑ์ใหม่ เผยแพร่เป็นผลงานของตัวเอง มีเวอร์ชัน POB และช่วงพรีออเดอร์ของตัวเอง

• คัมแบ็ก (comeback): ผลงานใหม่ใด ๆ ของวง ไม่ใช่การกลับมาหลังพัก
• era: ช่วงโปรโมตรอบผลงานหนึ่ง พร้อมคอนเซปต์ภาพ
• title track: เพลงที่โปรโมต เพลงที่แสดงในรายการเพลง
• b-side: เพลงอื่น ๆ ในผลงาน
• mini album, EP: สั้นกว่าอัลบั้มเต็ม ยาวกว่าซิงเกิล
• single album: ผลงานกายภาพที่สร้างรอบหนึ่งหรือสองเพลง
• full album: รูปแบบที่ยาวที่สุด บันทึกเป็น album ในฐานข้อมูล
• repackage: การออกอัลบั้มใหม่พร้อมเพลงเพิ่มและบรรจุภัณฑ์ใหม่
• teaser: เนื้อหาที่เผยแพร่ก่อนวางขายเพื่อประกาศ
• showcase: งานที่แนะนำผลงานใหม่

• 
• 
• 
• 

ตัววัตถุ

คำศัพท์เรื่องวัตถุใช้บ่อยที่สุดตอนซื้อ เพราะตรงกับช่องข้อมูลบนหน้า เวอร์ชันของอัลบั้มมีของที่แถมมา แต่ละรายการคือหนึ่งชิ้น มีจำนวน บางครั้งมีหมายเหตุ x จาก y เมื่อคุณได้แค่ส่วนหนึ่งของเซ็ต และบางครั้งสุ่ม โฟโต้การ์ดเป็นรายการที่ถูกเอ่ยถึงบ่อยที่สุดในประกาศขาย และจำนวนโฟโต้การ์ดบันทึกทีละเวอร์ชัน

รอบอัลบั้มมีเมอร์ช (merch) คือทุกอย่างที่ไม่ใช่ตัวผลงานดนตรี ตั้งแต่เสื้อผ้าไปจนถึงกระเป๋าและเครื่องประดับ แท่งไฟ (lightstick) อยู่ในกลุ่มนี้แต่ต่างออกไป เพราะใช้ในคอนเสิร์ต season's greetings ที่ออกช่วงปลายปีเป็นอีกชุดหนึ่ง คือปฏิทิน ไดอารี่ และรูปรวมอยู่ในกล่องเดียว ขายนอกปฏิทินคัมแบ็กและมีจังหวะของตัวเอง

• โฟโต้การ์ด (photocard), poca: การ์ดพิมพ์ใบเล็กของสมาชิก แถมมาในเวอร์ชันหรือในเมอร์ช
• photobook: หนังสือรูปพิมพ์ที่มากับเวอร์ชัน
• แท่งไฟ (lightstick): ไฟทางการของวง ใช้ในคอนเสิร์ต
• inclusion: ชิ้นหนึ่งที่แถมมาในเวอร์ชัน พร้อมจำนวนและวิธีสุ่ม
• POB: ของที่ร้านเสนอสำหรับพรีออเดอร์ พร้อมเส้นตายและภูมิภาค
• เมอร์ช (merch): สินค้าต่อยอดอื่นนอกจากตัวผลงานดนตรี
• season's greetings: กล่องปลายปีที่มีปฏิทิน ไดอารี่ และรูป
• kit: หนึ่งในแปดค่ารูปแบบในฐานข้อมูล ข้าง cd, poca และ platform อ่านเนื้อหาได้ในรายการของที่แถมมา

การซื้อและการขายต่อ

การซื้อ K-pop มักเกิดก่อนวางขายในรูปพรีออเดอร์ เพราะยอดผลิตทำตามความต้องการที่บันทึกไว้ เวลาอื่นคุณซื้อจากสต็อก และของที่หมดแล้วอาจกลับมาใน restock เมื่อทั้งสองอย่างเป็นไปไม่ได้ ก็เหลือการขายต่อระหว่างแฟน ซึ่งมีคำศัพท์ รหัส และความเสี่ยงของตัวเอง ตัวย่อด้านล่างเป็นตัวที่ใช้ในประกาศที่โพสต์บนแพลตฟอร์มโซเชียล และควรอ่านให้ถูก

ชุดคำที่สองครอบคลุมการเก็บและป้องกัน เพราะโฟโต้การ์ดเสียหายง่าย การ์ดสอดเข้าซองนุ่ม แล้วมักใส่ในที่ใส่แข็ง ก่อนเก็บเข้าแฟ้ม คำศัพท์นั้นกลับมาในประกาศขายต่อ ซึ่งสภาพของการ์ดและวิธีเก็บเป็นส่วนหนึ่งของคำอธิบาย เหมือนซีรีส์ที่มันมาจากและเวอร์ชันที่แถมมา

• พรีออเดอร์ (preorder): ออเดอร์ที่สั่งในช่วงที่เปิดก่อนวางขาย
• restock: ของที่หมดแล้วกลับมาวางขายใหม่
• WTS: want to sell ประกาศขาย
• WTB: want to buy ประกาศหาซื้อ
• WTT: want to trade ข้อเสนอแลกเปลี่ยน
• proof: รูปที่ขอจากผู้ขายเพื่อแสดงว่าถือของนั้นอยู่จริง
• sleeve: ซองใสนุ่มที่ป้องกันโฟโต้การ์ด
• toploader: ที่ใส่พลาสติกแข็งสำหรับโฟโต้การ์ด
• binder: แฟ้มห่วงที่มีช่อง ใช้เก็บคอลเลกชันโฟโต้การ์ด

• 
• 
• 
• 

เวทีและการโปรโมต

การโปรโมตผลงานผ่านรายการเพลงรายสัปดาห์ ที่วงแสดง title track เป็นเวลาหลายสัปดาห์ การปรากฏตัวเหล่านั้นกำหนดจังหวะของ era และอธิบายว่าทำไมเพลงเดียวกันกลับมาบ่อยในเวลาเดียวกัน รอบ ๆ มีอีเวนต์แฟน ตั้งแต่สั้นที่สุดถึงยาวที่สุด และคอนเสิร์ต คำศัพท์นี้ช่วยอ่านตารางงานของวง แม้สำหรับคนที่ซื้อแค่อัลบั้ม

อีเวนต์แฟนมีรูปแบบต่างกัน fansign คือรอบเซ็นลายเซ็น มักเข้าถึงได้ผ่านการจับฉลากหลังซื้ออัลบั้ม fancall คือการสนทนาวิดีโอสั้น ๆ fanmeeting คืออีเวนต์ที่ยาวกว่า มีเกม การแสดง และการพูดคุย คอนเสิร์ตจัดเป็นทัวร์ พร้อม setlist ที่เปลี่ยนน้อยจากรอบหนึ่งไปอีกรอบ รูปแบบเหล่านี้ปรากฏในทุกประกาศของวง และควรแยกให้ออกก่อนซื้อบัตรหรืออัลบั้ม

• music show: รายการเพลงรายสัปดาห์ที่วงขึ้นแสดง
• encore: การปรากฏตัวครั้งสุดท้ายหลังจบรายการหรือคอนเสิร์ตตามที่ประกาศ
• fansign: รอบเซ็นลายเซ็นกับสมาชิก มักแจกด้วยการจับฉลาก
• fancall: การสนทนาสั้น ๆ กับสมาชิกหนึ่งคนผ่านวิดีโอ
• fanmeeting: อีเวนต์ที่ยาวกว่า มีเกมและการแสดง
• tour: ชุดคอนเสิร์ตที่จัดในหลายเมือง
• setlist: รายชื่อเพลงที่เล่นในคอนเสิร์ต

คำที่ทำให้เข้าใจผิด

ห้าคำทำให้เกิดความผิดพลาดส่วนใหญ่ และสี่คำในนั้นมีความหมายอื่นจากความหมายในชีวิตประจำวัน คำแรกคือคัมแบ็ก ซึ่งไม่ได้บอกอะไรเกี่ยวกับการหายไป เป็นแค่ผลงานใหม่ คำที่สองคือ album ซึ่งในที่นี้หมายถึงวัตถุที่ขาย พร้อมกล่องและของที่แถมมา ไม่ใช่ความยาวของการฟัง single album จึงเป็นอัลบั้มในความหมายของวัตถุ แม้จะมีแค่หนึ่งหรือสองเพลง

คำที่สามคือ poca ซึ่งใช้ทั้งเป็นคำย่อของโฟโต้การ์ดและเป็นชื่อรูปแบบของบางฉบับที่ไม่มีแผ่นที่บันทึกในฐานข้อมูล บริบทเป็นตัวตัดสิน ในประกาศขายต่อมันคือการ์ด ในช่องรูปแบบมันคือสื่อ คำที่สี่คือ version ซึ่งไม่ได้แปลว่าออกใหม่ เวอร์ชันของผลงานหนึ่งวางขายวันเดียวกันและต่างกันที่บรรจุภัณฑ์และของที่แถมมา

คู่ที่ห้าแยก official กับ fanmade ของทางการผลิตหรืออนุญาตโดยค่าย และมี EAN เลขแค็ตตาล็อก หรือทั้งสองอย่าง ของ fanmade ทำโดยแฟน มักจำนวนน้อย ไม่ใช่ของลอกเลียนตราบใดที่ไม่อ้างว่าเป็นของทางการ แต่ไม่เป็นส่วนของแค็ตตาล็อกทางการ และไม่ปรากฏในฐานข้อมูลอ้างอิงใด เพราะไม่มี EAN และไม่มีเลขแค็ตตาล็อก

• คัมแบ็ก (comeback): ผลงานใหม่ ไม่เคยเป็นการกลับมาหลังหายไป
• album: วัตถุที่ขายพร้อมของที่แถมมา ไม่ใช่ความยาวของการฟัง
• poca: โฟโต้การ์ดในประกาศขาย รูปแบบไม่มีแผ่นในช่องรูปแบบ
• version: ฉบับที่วางขายวันเดียวกัน ไม่ใช่การออกใหม่ภายหลัง
• official หรือ fanmade: ทำหรืออนุญาตโดยค่าย หรือทำโดยแฟนนอกแค็ตตาล็อก

• 
• 
• 
• 

คำถามที่พบบ่อย

บน pocabase

• 
  BTS
• 
  NCT
• 
  SEVENTEEN
• 
  LE SSERAFIM
• 
  ZEROBASEONE
• 
  NewJeans